Consul Romania » Geografia

Czy Mołdawia to też Rumunia?

Patrycja — Fri, 31 May 2019 20:29:37 +0000

Podobnie można zapytać, czy Austria to Niemcy. Z jednej strony jak Austriacy czują się Austriakami, tak Mołdawianie, Mołdawianami. W zasadzie Rumuni i Mołdawianie, analogicznie jak Niemcy i Austriacy mówią jednym językiem. Mołdawski uznawany jest za dialekt języka rumuńskiego i używany nie tylko w Republice Mołdawii, ale również w północnej Rumunii, a ściśle: w rumuńskiej części Mołdawii, Siedmiogrodzie, a także w należącej obecnie do Ukrainy – Bukowinie.
Mołdawia, czy ściślej może, naród mołdawski, ma znacznie dłuższą historię niż większy i aktualnie zamożniejszy ich południowy sąsiad – Rumunia, bo o ile historia Rumunii rozpoczęła się w XIX wieku, to historia Mołdawii sięga aż XIV wieku. Rumunia powstała z połączenia dwóch – od 1859 roku połączonych Unią Personalną państw: Hospodarstwa Mołdawskiego i Wołoskiego, które od 1862 nazwano Zjednoczonymi Księstwami Rumunii, a od 1866 Rumunią. W konsekwencji Rumunia jest niejako spadkobiercą obu tych narodów.
Jak to się stało, że mimo istnienia państwa o nazwie Rumunia, będącego spadkobiercą starej Mołdawii i Wołoszczyzny jest jeszcze jedna Mołdawia? Otóż Mołdawia za czasów swej świetności, swym terytorium obejmowała dzisiejszą północną Rumunię, obecną Republikę Mołdawii oraz tzw. Zadniestrze obecnie stanowiące część Ukrainy a w okresie panowania osmańskiego zwane Budziakiem. W chwili zjednoczenia Hospodarstw Mołdawii i Wołoszczyzny, północno-wschodnia część historycznej Mołdawii znajdowała się pod panowaniem Imperium Rosyjskiego i stanowiła gubernię Besarabii. W czasach rewolucji październikowej w 1917 roku, Besarabia ogłosiła niepodległość, jako Mołdawska Republika Demokratyczna i już po trzech miesiącach została włączona do Rumunii. Po ukształtowaniu się ZSRR, sowieci wyodrębnili niewielki obszar Ukrainy, na którym utworzyli sowiecką Mołdawię, jako przyczółek do odzyskania Besarabii od Rumunii. Ten plan udał się sowietom w latach 1940-41, gdy wskutek podziału wpływów w Europie na podstawie paktu Ribbentrop-Mołotow, ZSRR po ultimatum zmusiło Rumunię do oddania Besarabii, czyli północnej części Mołdawii, na której utworzono ostatecznie Mołdawską SSR w granicach, w jakich obecnie istnieje Republika Mołdawii.
W roku 1990 Mołdawia odzyskała niepodległość. W 1994 roku przeprowadzono referendum, w którym za połączeniem się z Rumunią opowiedziało się 7% obywateli Mołdawii. Aktualnie według sondaży za takim połączeniem opowiada się ok. 20% Mołdawian, co może wynikać z tego, że Mołdawia jest najbiedniejszym krajem w Europie i przyłączenie się do bogatszej Rumunii będącej członkiem UE wydaje się bardziej atrakcyjne. Ułatwiać to mogą silne więzy kulturowe obu krajów. Mołdawia ma wprawdzie problem z Rosjanami zamieszkałymi głównie w jej północno-wschodniej części zwanej Naddniestrzem i stanowiącej od 1991 roku państwo faktycznie niepodległe, ale nieuznawane przez żadne państwo zrzeszone w OZN.
Odpowiadając na pytanie postawione na początku, stwierdzić należy, że Mołdawia to nie jest Rumunia. Z pewnością więzy kulturowe obu krajów i narodów są znaczne, gdyż jest to nie tylko wspólny język, z dialektowymi różnicami, ale również wspólna religia. Można je porównać do więzów Czechów i Słowaków.

Góry Fogaraskie

Patrycja — Fri, 15 Mar 2019 10:16:27 +0000

Rumunia jest krajem o bardzo zróżnicowanym terytorium pod względem jego ukształtowania. Niewątpliwą atrakcją turystyczną są przepiękne pasma górskie, które można zobaczyć. Zachwycające widoki są możliwe idąc szlakami po wzgórzach i dolinach tychże gór. Jednym z takich pasm są Góry Fogaraskie. To w ich paśmie znajduje się najwyższy szczyt tego kraju, Moldoveanu liczący 2.544 m n.p.m., a także nieco niższe szyty Negoiu (2.535 m n.p.m.) i Viștea Mare liczący 2.527 m n.p.m.

Góry Fogaraskie nazywane potocznie Fogarasze lub Fagarasze to najwyższe pasmo górskie Karpat Południowych, a także w całej Rumunii. W okolicach Negoiu oraz w centralnej części pasma Góry Fogaraskie zamieniają się w bardziej skalisty masyw, więc idąc grzbietami szlak turystyczny znacznie zwiększa stopień trudności. Przede wszystkim pojawiają się trudności techniczne oraz ekspozycja niebezpieczeństwa, a trasę można porównać do Orlej Perci w Tatrach. Część szlaku nazwano nawet „Trzy kroki do śmierci”. Biegnie on główną granią przez grań Custura Arpaşului w stronę jeziora Capra. Trudna jest także droga prowadząca na Negoiu, jednak najtrudniejszy jest odcinek to grań Custura Sărății między Serbotą a przełęczą Șaua Cleopatrei. Na grani tej zamontowano kilkanaście metrów stalowych linek poręczowych, natomiast na pozostałej części nie ma już żadnych pomocy.
W Górach Fogaraskich panuje dość surowy klimat, więc wspinaczka i wędrówka po górach to spore wyzwanie, zwłaszcza w sezonie zimowym. Pierwszymi ludźmi, którym udało się przejść zimą przez główną grań tychże gór, obejmującą 6 głównych szczytów znajdujących się powyżej 2500 m n.p.m., 30 szczytów powyżej 2.300 m n.p.m. dokonali niemieccy i czechosłowaccy alpiniści w lutym 1972 roku. Było ich 8: Fritz Bender, Ivan Dieška, Gustav Ginzel, Dieter List, Zdeněk Lukeš, František Pulpan, Jan Šváb i Václav Širl.
Góry Fogaraskie liczą około 2 tysięcy metrów powierzchni. Od zachodu graniczą z pasmem Lotru przez Przełom Czerwonej Wieży i dolinę Aluty. Północne zbocza gór spadają do Kotliny Fogaraskiej. Od północnego wschodu góry spotykają się z masywem Țaga, a od wschodu z pasmami Piatra Craiului i Iezer-Papușa. Obniżenie tektoniczne Culoarul Loviștei oddziela na południu góry od pasma Cozia.
W Górach Fogaraskich znajduje się kilkanaście schronisk. Turyści muszą jednak wiedzieć, że te schroniska położone są dość nisko, bo na wysokości ok 1500 m n.p.m. Zatem kolejne 1000 m to już samotna podróż. Wyjątkiem jest schronisko na wysokości 2.136 m n.p.m. o nazwie „Podragu”, a także schroniska i hotele przy jeziorze Bâlea (2034 m n.p.m.). Leci tamtędy powstała w latach siedemdziesiątych ubiegłego stulecia Szosa Transfogaraska. Na szlakach można także natknąć się na tak zwane refugi, czyli niewielkie schrony dla turystów. Jednak są one dość małe, na maksymalnie 12 osób. Najlepiej więc wybrać się z własnym sprzętem biwakowym.

Rumuni – potomkowie Rzymian czy Słowian?

Patrycja — Wed, 29 Jun 2016 21:33:20 +0000

Język rumuński, zaliczany jest do języków wschodnioromańskich, wchodzących do szerszej rodziny języków romańskich, do której należą języki włoski, francuski, hiszpański, czy portugalski, które wywodzą się z łaciny. W zasadzie obecnie, znając łacinę lub jeden z języków romańskich można bardzo dużo zrozumieć z pisanego języka rumuńskiego. Nazwa „Rumuni” oznacza „obywateli Rzymu”, lub „pochodzących od Romulusa” przy czym nazwa ta sugeruje pochodzenie Rumunów od Rzymian. Jeszcze jednak około 250 – 300 lat temu język rumuński, czy – wedle ówczesnych określeń – wołoski, zapisywany wówczas najczęściej cyrylicą, zaliczany był do języków słowiańskich. Większość słów w tym języku miało pochodzenie słowiańskie.
Okazuje się, że nazwa narodu „Rumuni” (rum. români, dawniej rumâni) oraz nazwa języka – „rumuński” – są nazwami historycznie stosunkowo nowymi. Jeszcze w XIX wieku Rumuni powszechnie nazywani byli Wołochami a ich język – wołoskim. Historyczny język wołoski, który już nie ma wiele wspólnego z obecnym językiem rumuńskim, o czym szerzej dalej, był językiem kreolskim. Była to mieszanka głównie języków słowiańskich i romańskich.
W XIX wieku, kiedy dopiero powstała Rumunia, w wyniku unii personalnej a następnie zjednoczenia Hospodarstwa Wołoskiego i Mołdawskiego, elity tego państwa zmierzały do niejako uszlachetnienia swojego rodowodu, poprzez oparcie się na teorii rzymskiego pochodzenia Wołochów. Teorie o rzymskim pochodzeniu Wołochów zaczęły się rodzić około XV wieku, więc nie jest też tak, że rzymski rodowód Rumunów wymyślono dopiero z chwilą powstania państwa Rumunia.
Po powstaniu Rumunii, pod koniec XIX wieku i w pierwszych dekadach wieku XX, wykorzystanie teorii o rzymskim rodowodzie Rumunów się nasiliło, co m.in. służyło do budowania i jednoczenia jako jednego narodu obywateli zamieszkałych w Rumunii. Związane było to też z wdrażaniem poprzez system edukacji sztucznych zmian językowych, polegających na zastępowaniu słów pochodzenia słowiańskiego, neologizmami lub zapożyczeniami z języków włoskiego lub francuskiego. To dlatego właśnie dzisiaj już język rumuński jest dość podobny do języków włoskiego, czy francuskiego.
W teorii pochodzeniu Rumunów od Rzymian, którą można nazwać legendą, baśnią, oczywiście musi być ziarnko prawdy, bo przecież elementy ewidentnie romańskie języka rumuńskiego, czy wcześniej – wołoskiego, nie wzięły się przecież znikąd. Bez wątpienia południowa część obecnej Rumunii mieściła się kiedyś w granicach Imperium Rzymskiego, które promieniowało swoją kulturą na okoliczne krainy. Prawdziwe pochodzenie Rumunów jest jednak mieszane, w tym w znacznym zakresie jest to również pochodzenie słowiańskie. Pochodząc również częściowo od ludów, które na tych terenach mieszkały przed napływem Słowian, w szczególności od Daków, od których swoją nazwę bierze marka rumuńskich samochodów – Dacia.

Atrakcje Rumunii, część 2

Patrycja — Sat, 30 Apr 2016 10:14:50 +0000

Rumunia nie jest zbyt popularnym kierunkiem wypraw turystycznych, a szkoda, gdyż kraj ten ma wiele do zaoferowania przyjezdnym. OD pięknych krajobrazów począwszy, po wspaniałe zabytki skończywszy. Oto kilka miejsc, które warto zobaczyć odwiedzając ten kraj.
Jednym z najstarszych miast Siedmiogrodu jest Braszów. Miasto posiada w dużym stopniu zabytkową budowę starówki, na obszarze której najcenniejszym obiektem jest Czarny Kościół. Ogromną wartość historyczną ma także ratusz, którego budowa rozpoczęła się w XIV wieku. Stare miasto Braszowa posiada bardzo dużo starych, zabytkowych budynków oraz klimatycznych uliczek, które wiją się między nimi. Należy polecić do zwiedzenia także bardzo ciekawe Muzeum Etnograficzne. Jako atrakcję turystyczną poleca się wyjazd kolejką na górę Tampa, która „czuwa” nad miastem.
Innym wartym zobaczenia miastem jest Sighisoara, która jest najlepiej zachowanym miastem saskim w Transylwanii. Starówka miasta została w całości wpisana na listę UNESCO, a jej malownicza architektura – starówka otoczona jest murami z basztami średniowiecznymi – urzeknie nie jednego wymagającego turystę. Za symbol miasta wybrano Wieżę Zegarową, którą swoją drogą także warto zobaczyć. Sighisoara obfituje w wiele ciekawych zabytków, takich jak kościół Na Wzgórzu, Kościół Klasztorny czy Dom Drakuli. Warto zobaczyć także Dom Pod Jeleniami. Ponieważ miasteczko jest dość popularne, warto pojawić się tu poza sezonem, kiedy uliczki opustoszeją, a wielowiekowy wiatr historii znów będzie hulać po tutejszym bruku.
Będąc w Transylwanii nie można pominąć jej stolicy, miasta Kluż. To najbardziej węgierskie miasto Rumunii. Znajduje się tu ośrodek akademicki i kulturalny tego regionu. W Klużu warto zobaczyć imponującą farę świętego Michała, której najstarsze części datuje się na XIV wiek. Kościół Kalwiński, Pałac Banffy, a także kościół uniwersytecki to kolejne punkty obowiązkowe przy zwiedzaniu miasta. Warto odpocząć i zrelaksować się w jednym z najpiękniejszych ogrodów botanicznych w Europie, a po odpoczynku koniecznie należy udać się do wspaniałego skansenu „Park Etnograficzny Rumulus-Vuia”.
W Rumunii warto także zwiedzić rzymskokatolicką katedrę św. Michała w Alba Iulia, która została zbudowana w połowie XIII wieku. Jest to niewątpliwie jeden z najcenniejszych zabytków sakralnych Rumunii. Tą pradawną stolicę Księstwa Siedmiogrodu warto zwiedzić także dla takich zabytków jak Pałac Książęcy, Sala Zjednoczenia i wspaniałego Soboru Koronacyjnego, gdzie koronowany był król Rumunii Ferdynand I.
Dla tych, którzy uciekają od miast, cywilizacji i zgiełku, najlepszym muzeum będą Karpaty. W Rumunii góry te prezentują niemal wszystkie formy gór – od zalesionych pagórków w typie beskidzkim po niemalże alpejskie szczyty. Można tu także zobaczyć wioski, w których zatrzymał się czas, a pasterze wzorem swych dziadów i pradziadów, wypasają owce na zielonych łąkach. Karpaty rumuńskie to prawdziwa mekka dla kochających góry, przyrodę i spokój.

Rumunia i jej krainy historyczne, część 2

Patrycja — Tue, 29 Dec 2015 20:22:38 +0000

Rumunia kojarzona jest przede wszystkim z wampirami, a dokładnie z jednym, zwanym Drakulą. To także kraj przepięknych widoków i bogatej historii sięgającej czasów starożytnych imperiów, w tym Imperium Rzymskiego. Kraj ten posiada bogatą kulturę, która wynika właśnie z długiej i złożonej historii kraju. Najlepszym świadectwem tych wydarzeń są krainy historyczne Rumunii.
Jedną z takich krain jest Banat. Leży pomiędzy Cisą od zachodu, Dunajem od południa i Maruszą od północy. Od zachodu graniczy z pasmem Karpat Południowych oraz Gór Gór Banackich. Krainę tę dzielą między siebie Rumunia, Serbia i Węgry. Granice między tymi państwami ustalono w 1920 roku w Traktacie Trianon. Głównym miastem Banatu jest Timișoara. Mieszkańcy tego regionu to prawdziwy tygiel kulturowy i narodowościowy. Wynikać to może także z faktu, iż często zmieniali się suzereni. Byli nimi między innymi królowie węgierscy, cesarze austriaccy czy cesarze osmańscy. Mając aspiracje niepodległościowe, w 1918 roku mieszkańcy Banatu podjęli próbę ogłoszenia niezależnej Republiki Banackiej. Niestety, ich plany nie zostały zrealizowane, a odrębne państwo nie powstało.
Inną krainą historyczną Rumunii jest Kriszana. Leży ona na pograniczu rumuńsko-węgierskim na nizinie między doliną Cisy a Górami Bihorskimi. Przez wiele lat należała do państwa węgierskiego. Oderwano ją od niego w XVI wieku, kiedy to trafiła pod władanie książąt siedmiogrodzkich. Jednak już w XVIII wieku ponownie włączono ją do Węgier. W 1920 roku, na mocy wspomnianego już traktatu z Trianon krainę tą podzielono między Węgry a Rumunię. Głównym miastem rumuńskiej części Kriszany jest Oradea. Część rumuńska tej krainy traktowana jest często jako część Siedmiogrodu.
Ostatnią, siódmą krainą historyczną jest Marmaros (nazywana także Maramuresz). Region ten leży na pograniczu Rumunii i Ukrainy. Marmaros leży w górnym dorzeczy górnej Cisy. W historii kraina ta należała między innymi do Królestwa Węgierskiego, by następnie władzę nad nią sprawował książę siedmiogrodzki. Po latach Marmaros znów został przyłączony do Węgier. Dopiero I wojna światowa zmieniła granice państw, a region w większej części przyłączono do Rumunii. Jego mniejsza część znalazła się w obrębie Czechosłowacji.
Krainy historyczne Rumunii to doskonały podział administracyjny, który od pewnego czasu jest rozważany przez rządzących. Naturalnie należałoby zastanowić się nad równomiernym podziałem kraju, gdyż część regionów jest dominująca, a niektóre zmarginalizowane. Władze rumuńskie deklarują, że nie jest rozpatrywany autonomiczny byt tychże krain.